یادداشت امیر قادری ، ده سوال مهرجویی بیست ساله ... لینک

این روزها که خبری از داریوش مهرجویی نیست ، مروری بر فعالیت های گذشته اش برای  دوستداران او لذت بخش خواهد بود . در پست قبلی قول داده بودم که تمام کتاب هایی که از داریوش مهرجویی منتشر شده است را معرفی کنم . الان بهترین فرصت است برای این کار . از داریوش مهرجویی به عنوان نویسنده کتاب به خاطر یک فیلم بلند لعنتی در بازار کتاب موجود است و البته کتابی را هم در آستانه چاپ دارد به نام " در خرابات مغان " که دومین رمان او محسوب می شود . به عنوان مترجم هم کتاب هایی از جمله: یونگ ، خدایان و انسان مدرن ، جهان هولوگرافیک ، کودک مدفون و غرب واقعی ، درس و آوازه خوان طاس ، بعد زیبایی شناختی و زیباشناختی واقعیت . و البته دو کتاب هم تحت عنوان " مجموعه مقالات در معرفی و نقد آثار داریوش مهرجویی " و " نقد آثار از بانو تا مهمان مامان " به معرفی و نقد فیلم های وی پرداخته اند.

                  جهان هولوگرافیک ، نویسنده : مایکل تالبوت ، نشر هرمس

مروری بر کتاب                                                                                                                جهان ما و هر آنچه در آن است، از نظر قطره هاي باران و دانه هاي برف و درختان كاج تا شهابها و ذرات الكترونها و كوانتومها، همه تنها تصاوير شبح گونه اي هستند از واقعيتي دور از دسترس كه خارج از زمان و مكان بر ما فراتابيده مي شود. نظريه هوموگرافيك بودن جهان نه تنها واقعيتهاي ملموس زندگي ما را دربر مي گيرد، بلكه مي تواند پديده هاي حيرت آوري همچون تله پاتي، نيروهاي فراطبيعي انسان، وحدت كيهاني، درمانهاي معجزه آسا و... را توضيح دهد.  با خواندن جهان هولوگرافيك، با جهاني روبرو مي شويم كه هر ذره آن ويژگيهاي كل آن را در خود دارد و خواننده ايراني بسياري از مفاهيم متافيزيكي را كه ريشه در فلسفه و عرفان شرق دارد در قالب زباني روشن و امروزي باز مي شناسد.

# این کتاب که در سال 1387 توسط نشر هرمس منتشر شده است ، تا امروز به چاپ دهم خود رسیده است .

          یونگ ، خدایان و انسان مدرن ، نویسنده : آنتونیو مورنور ، نشر مرکز

مروری بر کتاب                                                                                                            پيچيدگي و ابهام توانفرساي آثار يونگ و گستردگي دامنه ي   مضامين آنها، نوشتن شرح و تفسيري بر انديشه هاي او را بسيار دشوار مي كند، اين كتاب را مي توان از تلاشهاي موفقي دانست   كه در اين راه انجام شده است بسياري از نكته ها كه در نوشته هاي يونگ گنگ و پرسش انگيزند در اين كتاب روشن مي شوند و  ارتباط آنها با دغدغه هاي انسان متفكر امروزي نشان داده مي شود. نويسنده كه در بسياري از دانشگاهاي معتبر ، انديشه ي   يونگ را تدريس كرده است در اين كتاب به كاوش در افكار او در باب ديانت و پيش فرضهاي روانشناختي آنها مي پردازد و مفاهيم  پر اهميت و بغرنجي چون نا آگاه جمعي ، سر نومنها، فردانيت، فرايند رشد انسان در ربط با تكامل سرنمون خويش را شرح و تبيين مي كند. آنگاه بحث درباره ي اسطوره، روان پريشي و روان  شناسي شخصيت نيچه زمينه ساز بررسي نظر يونگ درباره ي همانند يهاي نا آگاه نيچه و تا آگاه انسان معاصر و پديده هاي اجتماعي و روان شناختی امروزینی می شود که در دیدگاه های نیچه بیان یافت .

بعد زیباشناختی ، هربرت مارکورزه                                                                                                            

اين كتاب نخستين بار در سال 1368 منتشر شد. شايد بتوان گفت كه اگر كسي هربرت ماركوزه را هم نشناسد، دست كم مترجم آن را خواهد شناخت. اين كتاب جدا از اين حاشيه يكي ديگر از منابع فارسي موجود درباره زيباشناسي است. «بعد زيبايي‌شناسي» آخرين كتاب هربرت ماركوزه است كه در سال 1977 نوشته و منتشر شد.

 اين كتاب در آغاز براي نقد زيباشناسي ماركسيستي نوشته شد اما بعدها و در فرايند نوشته شدن از اين بحث فراتر رفت و از نظريه‌هاي انتقادي مرسوم درباره اين زيباشناسي بدل به چكيده‌اي از انديشه‌هاي ماركوزه و چه بسا ساير اعضاي مكتب انتقادي فرانكفورت در باب هنر و زيبايي شد.

 در اين كتاب هربرت ماركوزه شالوده بررسي و پژوهش خود را در زمينه زيباشناسي و ابعادي كه تا به حال بحثي درباره آن نشده است قرار داده و به بعد معرفت شناختي هنر مي‌پردازد. ماكوزه معتقد به تأثيرگذاري هنر بر ذهنيت افراد جامعه است.

 اما از سوي ديگر تلاش مي‌كند كه از مطلق انگاشتن و بعد معرفت بخش هنر، از شي‌وارگي ذهن نيز پرهيز كند.

كار ديگري كه ماركوزه در اين كتاب پي مي‌گيرد بررسي انتقادي مفاهيم و مضامن اصلي زيبايي‌شناسي جديد: ذهنيت‌گرايي، مفهوم آزادي، خودمختاري در هنر، رئاليسم، قوه سياسي هنر، هنر مردمي، هنر انقلابي و غيره است. ماركوزه آراء متفكران گذشته درباره اين مضامين را بررسي كرده و ضمن ارايه ديدگاه‌هاي خود به نقد تفكرات گذشتگان هم مي‌پردازد.

به هر حال اين ‌كتاب بيان‌گر آراي نماينده يكي از مهم‌ترين جريان‌ها در زيباشناسي است. متفكران مكتب فرانكفورت به بسياري از انديشمندان و هنرمندان پس از خود تأثير گذاشتند و نظريات راه‌گشايي را در بحث درباره هنر و زيبايي از خود به جاي گذاشتند.

اين كتاب براي همه خوانندگاني كه قصد دارند با جريان‌هاي مهم زيباشناسي آشنا شوند توصيه مي‌شود.

مروری بر کتاب "کودک مدفون و غرب واقعی" نوشته سام شپرد

کتاب "کودک مدفون و غرب واقعی" نوشته سام شپرد و با ترجمه داریوش مهرجویی توسط نشر هرمس منتشر شده است.

آنچه نمایشنامه های شپرد را از دیگران متمایز می کند، تنوع و رنگارنگی و انعطاف پذیری آنها و نیز ناخالص بودن و ظهور بی شمار انرژی های مختلف و کنش هایی است که قبلاً هیچ گاه مواد دراماتیکی به حساب نمی آمدند و در اینجاست که شپرد بیش از هر نمایشنامه نویس دهه 60 تعاریف ثابت و خدشه ناپذیر درام را در هم می شکند.

نمایشنامه "کودک مدفون" که در سال 1979 جایزه پولیتزر را نصیب نویسنده اش کرد، با این شعر از پابلو نرودا - شاعر شیلیایی - آغاز می شود که: "آن گاه که باران سر انگشتانت باریدن می گیرد / آنگاه که باران استخوان هایت باریدن می گیرد / و قهقهه و مغز استخوانت فر می ریزد / پروازکنان می آیی."

شخصیت های این نمایشنامه اعضای یک خانواده اند به همراه یک کشیش پروتستان و حوادث آن نیز حول مفهوم کلیدی این دهه (60) شکل می گیرد که نمایشنامه نویسان، فیلمنامه نویسان و نویسندگان شهیر آمریکایی از جمله آرتور میلر نیز به آن پرداخته اند؛ خانواده آمریکایی و یا به عبارتی گویاتر رویای آمریکایی. "غرب واقعی" نیز نمایشنامه ای است با بن مایه های نمایشنامه فوق و در طول آن و بسیاری این دو را همنوا با هم دانسته اند.

این کتاب همچنین مصاحبه ای مفصل با سام شپرد را با عنوان "شپرد درباره شپرد" دربر گرفته است.

داریوش مهرجویی - مترجم کتاب - پیشتر درباره نمایشنامه های شپرد و ترجمه آنها گفته است: «کودک مدفون» و «غرب واقعی» نمایشنامه هایی بود که من دوست داشتم خودم اجرا کنم و چون ترجمه خوبی از این آثار که به درد من بخورد وجود نداشت بنابراین خودم آنها را ترجمه کردم و یکی دو سال پیش درخواستی برای اجرای آنها ارائه دادم که متاسفانه مسئولان وقت آن قدر کارشکنی کردند که کار به مرحله اجرا نرسید.

در این کتاب سعی شده است تا با پرداختن به بخشی از فیلمها و سینمای مهرجویی - از "بانو" تا "مهمان مامان" - به شکلی تحلیلی به زوایای پنهان معانی مختلف و دنیاهای چندلایه فیلمها و سینمای مهرجویی پرداخته شود.

گردآورندگان این کتاب در پیشگفتاری که بر آن نوشته اند بر این نکته تاکید کرده اند که "بسیاری از مطالب مناسب و ارزشمند تنها به دلیل کمبود جا و علی رغم میل باطنی ما از کتاب کنار گذاشته شد."

کتاب "داریوش مهرجویی، نقد آثار: از بانو تا مهمان مامان" مشتمل بر چهار بخش است: 1- فیلمها (مقالات، نقدها و مصاحبه ها) شامل بانو، سارا، پری، لیلا، درخت گلابی، دختر دایی گمشده، میکس، بمانی و مهمان مامان 2- دیدگاه ها و نوشته ها (مقالات تحلیلی) 3- گفتگوها و 4- شناخت نامه.

در بخش نخست این کتاب ابتدا خلاصه ای از داستان فیلم مورد بحث، آمده است و سپس به نقد و بررسی آن پرداخته شده است.

در بخش دوم مقالاتی از داریوش مهرجویی از جمله درباره صدسالگی سینما در سال 1995، اقتباس ادبی، تدوین، موسیقی، فوتبال و هویت ملی و... منتشر شده است.

بخش سوم این کتاب گفتگوهایی با داریوش مهرجویی از جمله مصاحبه های مشروح احمد نجفی، علی معلم، جواد طوسی، پیام فضلی نژاد و زهرا حاج محمدی با وی را شامل می شود.